Swap hariç net rezervlerde artış görüldü

Gedik Yatırım tarafından yayımlanan Haftalık Parasal Büyüklükler Raporu’nda, 8 Ağustos dönemindeki hareketlerin yanı sıra 28 Ağustos haftasına ilişkin rezerv, mevduat, kredi ve yabancı yatırımcı verileri değerlendirildi. Raporda, swap hariç net rezervlerde 0,35 milyar dolarlık artış yaşandığı, altın fiyat etkisi hariç tutulduğunda ise yatay bir görünüm oluştuğu ifade edildi.

Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatlarına ilişkin değerlendirmede, parite etkisinden arındırılmış olarak bireysel döviz mevduatlarının 638 milyon dolar, kurumsal döviz mevduatlarının ise yaklaşık 2,1 milyar dolar azaldığı aktarıldı. Böylece toplam döviz mevduatlarında 2,7 milyar doların üzerinde düşüş görüldüğü belirtildi. Döviz mevduatlarının 2025 yılı başından bu yana ise toplam yaklaşık 31,9 milyar dolar arttığı kaydedildi.

Raporda, Türk lirası (TL) mevduatların 211 milyar TL artış göstererek yaklaşık 19,95 trilyon TL seviyesine yükseldiği ifade edildi. Yabancı para kredilerin ise 0,4 milyar dolar arttığı aktarıldı. Mart 2024 sonundan bu yana yabancı para kredilerin yaklaşık yüzde 56,8 artışla 77,7 milyar dolar yükseldiği ve toplam büyüklüğün 212,3 milyar dolar seviyesine ulaştığı belirtildi.

Yıllıklandırılmış 13 haftalık ortalama kredi büyümesine ilişkin değerlendirmede, ticari kredilerin yüzde 20,2’den yüzde 23,3’e, tüketici kredilerinin ise yüzde 26,4’ten yüzde 28,5’e yükseldiği aktarıldı.

Yurt dışı yerleşiklerin menkul kıymet işlemlerine ilişkin olarak, 28 Ağustos haftasında Devlet İç Borçlanma Senetlerinde (DİBS) yaklaşık 87 milyon dolarlık satış gerçekleştirildiği belirtildi. Bu satışla birlikte stok değerinin yaklaşık 17,8 milyar dolar seviyesinde olduğu, son üç haftadaki satışların ise 394 milyon dolara ulaştığı ifade edildi.

Hisse senetlerinde ise 28 Ağustos haftasında 329 milyon dolarlık alım gerçekleştiği ve stok değerinin 43,3 milyar dolar seviyesine yükseldiği aktarıldı. Son üç haftadaki hisse senedi alımının 655 milyon doları, son 11 haftadaki net alımın ise 1,26 milyar doları aştığı belirtildi. Hazine eurobondu tarafında da 149 milyon dolarlık alım gerçekleştiği ve stok değerinin yaklaşık 89,2 milyar dolar olduğu kaydedildi.

Rezervlere ilişkin değerlendirmede, 28 Ağustos döneminde brüt rezervlerin 188,45 milyar dolardan 0,25 milyar dolar gerileyerek 188,2 milyar dolara indiği aktarıldı. Aynı dönemde net rezervlerin 299 milyon dolarlık düşüşle 66,9 milyar dolardan 66,6 milyar dolara gerilediği belirtildi. Swap hariç net rezervlerin ise 0,35 milyar dolar artarak 56 milyar doların üzerine çıktığı ifade edildi.

Gedik Yatırım’ın değerlendirmesinde, ilgili haftada altın fiyatlarındaki etkinin brüt rezervlerde yaklaşık 0,5 milyar dolar, net rezervlerde ise 0,3 milyar dolar pozitif yönde olduğu aktarıldı. Altın etkisi hariç tutulduğunda brüt rezervlerde yaklaşık 0,8 milyar dolar, net rezervlerde 0,6 milyar dolar düşüş hesaplandığı, swap hariç net rezervlerin ise yatay seyrettiği değerlendirildi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) analitik bilanço verilerine de yer verilen raporda, Merkez Bankası’nın haftanın ilk üç gününde yaklaşık 0,5 milyar dolarlık döviz alımı gerçekleştirdiğinin görüldüğü belirtildi. Son altı haftada toplam net döviz alımının yaklaşık 10 milyar dolara ulaştığı aktarıldı.

Raporda, TCMB’nin mart ayında yaklaşık 51 milyar dolar tutarında döviz satışı gerçekleştirmesinin ardından nisan ayı başından bu yana nette 37,6 milyar doların üzerinde döviz alımı yaptığı ifade edildi. Bu gelişmenin, mart ayında gerçekleştirilen döviz satışlarının önemli bir bölümünün yeniden yerine konulduğuna işaret ettiği değerlendirildi.

Para Piyasası Fonu (PPF) büyüklüğünün 28 Ağustos döneminde 36 milyar TL artarak yaklaşık 2,1 trilyon TL’ye yükseldiği aktarıldı. Serbest Şemsiye Fonu altındaki PPF büyüklüğünün de geçen hafta yaklaşık 23 milyar TL artışla 1,57 trilyon TL’ye ulaştığı belirtildi.

Tüm döviz fonlarının aktif büyüklüğünün yaklaşık 139 milyon dolarlık artışla 74 milyar dolara yükseldiği kaydedildi. Bu büyüklüğün 2024 yılı başında yaklaşık 25 milyar dolar, 2025 yılı başında ise yaklaşık 50 milyar dolar seviyesinde bulunduğu aktarıldı.

Yatırım fonlarının da dahil edildiği dolarizasyon oranının 28 Ağustos haftasında yüzde 40,5’ten yüzde 40,2’ye gerilediği ifade edildi. Raporda, söz konusu oranın 2023 yılının ortalarında yüzde 70 seviyesine kadar yükseldiği belirtildi.